Crkva starija od države
Petrova crkva je rotonda — kružna građevina sa kupolom skrivenom u osmostranoj kuli, oblik nasleđen iz kasnoantičkih mauzoleja. Tačno datovanje je i danas predmet rasprave: jezgro se najčešće smešta u 9. ili 10. vek, a pojedini istraživači vide tragove još starijih faza, sve do kasne antike.
Crkva je bila sedište Raške episkopije i crkveno središte oblasti sve do kraja 12. veka. Freske su sačuvane u slojevima iz 10, 12. i 13. veka.
Mesto prelomnih odluka
U ovoj crkvi je, pre 1163. godine, kršten Stefan Nemanja, rodonačelnik dinastije Nemanjića. U njoj je 1196. godine održan državni sabor na kome se Nemanja odrekao prestola u korist sina Stefana — čina kojim je vlast po prvi put preneta mirno i po ustaljenom redu.
Kneževski grob
Iskopavanja oko crkve otkrila su da je uzvišenje bilo kultno mesto vekovima pre nje. Pronađeni su grčka keramika iz 7. i 6. veka pre nove ere i kneževski grob iz 5. veka pre nove ere, sa zlatnim i srebrnim nakitom, maskama, perlama i atičkim posuđem.
